Budujmy wspólnie Europę
Projekt realizowany był przez Europejski Dom Spotkań - Fundację Nowy Staw wraz z ukraińskim partnerem Centrum Młodzieżowych Obywatelskich Organizacji Wołynia "Nasza Sprawa" z Łucka pod auspicjami Porozumienia Młodych Euroregionu Bug. Szereg ściśle ze sobą powiązanych programów realizowano w I półroczu 2004 roku na Wołyniu i Lubelszczyźnie. Głównym celem było przyczynienie się do rozwóju wspólnot lokalnych, poznanie problematyki UE, a także podniesienie poziomu edukacyjnego młodego pokolenia.
Projekt składał się z części informacyjnej i programowej.
W tzw. część informacyjnej zaplanowaliśmy Centrum Informacji Europejskiej na Wołyniu (Łuck) oraz tzw. Media-Centrum "Bug" w Lublinie, które opracowało i prowadzi euroregionalny stronę internetową www.euromixbug.org zawierają cą elektroniczny Biuletyn Informacyjny "Euromix" w dwu (polskim i ukraińskim) językach.
Część programowa to głównie:
szkolenie dla liderów międzynarodowej wymiany młodzieży "Przygraniczna współpraca młodzieżowa - aspekty praktyczne" (Lubelszczyzna);
utworzenie jedenastu Szkolnych Klubów Europejskich (SKE) na Wołyniu, a co za tym idzie przeszkolenie koordynatorów SKE oraz przeprowadzenie w "Olimpiady Europejskiej" wśród SKE;
targi organizacji pozarzą dowych Euroregionu "Bug";
konferencja: "Europejska polityka regionalna - partnerstwo dla rozwoju społecznego Euroregionu "Bug";
seminarium "Europa oczyma młodych" (Lublin).
Głównymi adresatami projektu byli przedstawiciele młodego pokolenia - liderzy organizacji obywatelskich, uczniowie, studenci, dziennikarze, nauczyciele, przedstawiciele samorzą dów lokalnych. Bardzo ważne było dla nas takie przeprowadzenie projektu, aby działania podjęte w jego ramach mogły być kontynuowane nadal w przyszłości.
Głównymi podmiotami koordynują cymi realizacje projektu były: po stronie polskiej lubelska fundacja Europejski Dom Spotkań - Fundacja Nowy Staw wraz z Regionalnym Centrum Informacji Europejskiej, zaś ze strony ukraińskiej Centrum Młodzieżowych Obywatelskich Organizacji Wołynia "Nasza Sprawa" z Łucka. Centrum "Nasza Sprawa" skupia kilkadziesią t org. obywatelskich z Wołynia. Wspólne działania w ramach tego projektu prowadziliśmy z członkami Porozumienia Młodych Euroregionu Bug (skupia ono 16 ukraińskich i 6 polskich organizacji obywatelskich oraz ich zwią zków - Forum Lubelskich Organizacji Pozarzą dowych). Umożliwiło to dotarcie do szerokiego spektrum osób zaangażowanych w działalność społeczną i międzynarodową (współpraca z Polską ) z bardzo wielu sfer życia publicznego.
Program został tak zaprojektowany, aby najważniejsze efekty postały na Ukrainie:
1. Centrum Informacji Europejskiej na Wołyniu (CIE - Łuck).
Powstanie Centrum Informacji Europejskiej w Łucku miało na celu udostępnienie mieszkańcom Wołynia aktualnej i obiektywnej informacji nt. Unii Europejskiej, procesu jej rozszerzania, akcesji nowych członków z Europy środkowo - wschodniej, a także relacji Ukrainy ze strukturami Europejskimi. Centrum z jednej strony oferuje zasoby informacji, z drugiej zaś we współpracy z różnymi instytucjami, w tym euroregionalnymi włą czają c się aktywnie w przedsięwzięcia mają ce na celu rozwój orientacji proeuropejskiej w społeczeństwie ukraińskim. Funkcjonowanie Centrum pozwola mieszkańcom Wołynia na stały dostęp do wiadomości nt. interesują cych ich zagadnień zwią zanych ze Wspólnotami Europejskimi. Jest jak na razie unikatowym - bodajże pierwszym tego typu - stałym powszechnie otwartym punktem na Ukrainie gdzie każdy obywatel może szybko uzupełnić swoją wiedzę nt. europejskie. Należy podkreślić, że jego istnienie jest możliwe dzieki przychylnemu klimatowi ze strony władz samorzą dowych miasta Łucka.
2. Szkolne Kluby Europejskie (SKE) na Wołyniu.
Generalnym celem działania SKE jest przekazanie wiedzy i umiejętności zwią zanych z różnymi formami integracji europejskiej. Powstały we współpracy dyrekcji szkół, władz oświatowych, samorzą dów oraz chęci samych uczniów. Duże zainteresowanie taką formę aktywności pozalekcyjnej młodzieży wykazały szkoły w kilku miastach i miejscowościach Wołynia. Dotychczas powstało jedenaście SKE w szkołach średnich Łucka (4), Kowla, Włodzimierza Wołyńskiego, Nowowołyńska, Grochowa, Turyńska i Równego (2). Przeszkolonych zostało kilkunastu nauczycieli - opiekunów zdolnych do animacji działalności klubów. Praca ich skierowana jest na poszerzenie informacji dotyczą cej krajów Unii Europejskiej, a także nawią zanie kontaktów z podobnymi klubami Polski i krajów UE. Między innymi temu pobudzeniu inicjatywy wśród uczniów, ale i grona pedagogicznego służyło przeprowadzenie Olimpiady Europejskiej w dwu kategoriach konkursu z wiedzy i plastycznego. Uroczysty finał i ogłoszenie wyników w obecności patronów projektu Wołodymira Bondara - Deputowanego Rady Najwyższej Ukrainy, Wojciecha Gałą zki - Konsula Generalnego RP w Łucku, Swiatosława Krawczuka (sekretarza RM), który zastępował Antona Krywickiego - Mera Miasta Łucka, odbyło się w Sali posiedzeń Rady Miasta Łucka, a do wielu cennych nagród dla uczniów, szkolnych klubów i ich opiekunów dołą czył się Konsulat RP w Łucku.
W pierwszym roku konkurs pomyślany został jako zamknięty - dla powstałych SKE - natomiast w przyszłości ma zmienić formułę na otwartą i być jednym z czynników stymulują cych powstawanie na Ukrainie SKE. Inne z ważniejszych osią gniętych efektów to:
1. Przeszkolenie szerokiego grona przedstawicieli młodego pokolenia w tematyce europejskiej oraz poszerzenie wiadomości nt. UE i dą żeń doń Polski.
2. Dzięki szkoleniu dla multiplikatorów międzynarodowej współpracy młodzieży jest ona lepiej przygotowana do samorealizacji, twórczego wykorzystania własnej aktywności w warunkach nowego europejskiego systemu społecznego, gospodarczego i politycznego.
3. Wzmocnieniu ulega rola wspólnot lokalnych w życiu euroregionu oraz społeczeństw polskiego i ukraińskiego.
4. Poszerza się krąg społeczny i instytucji zainteresowanych współpracą euroregionalną.
5. Okrzepło w działaniu Porozumienie Młodych Euroregionu Bug, o czym może świadczyć chociażby fakt zwrócenia się do nas przez Lubelski Urzą d Wojewódzki z prośbą o zaopiniowanie projektu uruchomienia nowych przejść granicznych Polski (na pasie granicznym woj. lubelskiego) z Ukrainą i Białorusią .
6. Samorządy dostrzegły potrzebę współpracy z podmiotami społecznymi również w wymiarze kontaktów międzynarodowych (mniejsze gminy i to zarówno ze strony ukraińskiej jak i polskiej wręcz poprosiły nas o pośredniczenie we współpracy przynajmniej na począ tkowym etapie kontaktów doceniając nasze dużo większe od nich doświadczenie).
7. Dookreślone zostały obszary dalszej współpracy polsko - ukraińskiej w ramach Euroregionu.
8. Powstała strona internetowa informują ca o procesach eurointegracyjnych pod ką tem współpracy polsko - ukraińskiej.
9. Prawdopodobnie pierwszy raz na Ukrainie (w Łucku) zorganizowaliśmy dzień Europy, głównym jego wydarzeniem 9.05. był finał Olimpiady Europejskiej, który skupił wiele oficjalnych postaci, ale tak naprawdę skierowaliśmy go głównie do młodego pokolenia Wołynia.
10. Nastą piło zapoznanie się nowych i dalsza integracja środowisk aktywnie zaangażowanych w ruch europejski z Ukrainy i Polski.
11. Bardzo dobrze podczas całej realizacji projektu układała się nam współpraca z Konsulem Generalnym RP w Łucku Panem Wojciechem Gałą zka, który wyszedł sam z wieloma inicjatywami (m.in. konferencja 14-15.06 - szersza informacja na www.euromixbug.org), zawsze był otwarty na nasze nowe pomysły, co miejmy nadzieje poskutkuje chociażby zorganizowaniem przez Grupę Zagranica roboczego podsumowania Roku Polskiego na Ukrainie właśnie w Łucku.
12. Wyszkoliliśmy grupę młodych Ukraińców, którzy nabytą wiedzę i umiejętności przekazują samodzielnie (oczywiście przy naszym wsparciu) w swoim kraju. (Podnosi to znakomicie wiarygodność przekazu, a co za tym idzie jego efektywność). 13. Powstały również zarysy innych pomysłów na konkretne wydarzenia o charakterze międzynarodowym (głównie, ale nie tylko polsko - ukraińskim):
"Góry dla dzieci" - program wypoczynku połą czony z leczeniem schorzeń dróg oddechowych w Karpatach dla dzieci w wieku 13-16 lat;
"Kuchnia europejska" dla przedstawicieli młodego pokolenia (17-20 lat), z Francji, RFN, Italii, Ukrainy i Polski, którzy poznawaliby się i kulturę innych narodów poprzez stronę kulinarną (potrawy, obyczaje);
"Ekologiczne problemy środowiska" - program dla młodzieży w wieku 17 - 21 lat podczas którego na terenach przygranicznych (po obu stronach Bugu) wytyczano by ścieżki przyrodnicze (dydaktyczne) oraz szkolono przy tej okazji tzw. zielone patrole.
Przy naszej intensywnej współpracy wyodrębnił się niejako z naszego projektu samodzielny program Partnerstwa dla rozwoju społecznego Euroregionu Bug", który był realizowany równolegle z naszym przedsięwzięciem przez Forum Lubelskich Organizacji Pozarzą dowych. Skoncentrowany na współpracy organizacji obywatelskich i samorzą dów miejmy nadzieje, że zaowocuje powstaniem pierwszej w Europie euroregionalnej rady deputowanych.
Dzięki zapoznaniu się podczas realizacji projektu uczestnicy będą cy studentami psychologii (tłumacz na KUL oraz wolontariuszka CIE w Łucku) włą czyli się w zorganizowanie już dwu konferencji: 29-31 marzec 2004 - Ogólnopolskiej Konferencji Aktualności Psychologicznych AKTUALIA 2004 w Lublinie oraz 27-28 kwietnia 2004 - międzynarodowa konferencja "Przejawy patologii społecznej ich przezwyciężanie w krajach Europy środkowo-Wschodniej". W ich wyniku stworzono program badawczy, który będzie realizowany w cią gu 2004-2006 roku, a przede wszystkim bardzo intensywnie rozwinęła się współpraca studentów psychologii z Lubelszczyzny i Wołynia.
Również dzięki udziałowi w naszym projekcie część uczestników z Ukrainy zainteresowała się renowacją starych cmentarzy polsko - ukraińskich na pograniczu. Mieli wziąć udział m.in. w lipcowym programie w Korczminie organizowanym przez Parafie Greckokatolicką w Lublinie.
Sadzimy, że projekt przyczynił się do ożywienia aktywności społecznej w Euroregionie Bug, a z pewnością pokazał, że na współpracę w tym obszarze nie ma monopolu administracja, ani Euroregion.
Realizacja projektu była możliwa dzięki wsparciu grantowemu z Polsko - Amerykańskiej Fundacji Wolności (III edycja Program RITA) oraz Fundacji im. Stefana Batorego (Program Wschód - Wschód).
Kierownik Projektu
Jan Fedirko
Fundacji Nowy Staw
